Na ekranie konstruktora ściana ma jeszcze postać rysunku. Kilka warstw, oznaczenia otworów, zbrojenie, tuleje i akcesoria montażowe. Gdy projekt warsztatowy zostaje formalnie zatwierdzony, ten zapis przestaje być tylko częścią dokumentacji. Od tego momentu można go wyprodukować.
Śledzimy jedną zewnętrzną ścianę parterowego domu jednorodzinnego w systemie ECO®. W dokumentacji ma własny kod. Za kilka tygodni ten sam kod pojawi się przy kolejnych operacjach w hali, później na gotowym prefabrykacie, a na końcu w harmonogramie transportu na działkę klienta.
Na razie jednak nie ma jeszcze betonu. Nie ma też formy ustawionej pod jej wymiar ani gotowego zbrojenia. Są dane, według których wszystkie te rzeczy dopiero powstaną.
W fabryce MABUDO przy ul. Ceramicznej 8 w Zduńskiej Woli produkcja domu zaczyna się właśnie w ten sposób. Zanim na działkę wjedzie dźwig, większość decyzji dotyczących konstrukcji tej ściany została już zapisana, sprawdzona i przypisana do konkretnego elementu.
Czym właściwie jest fabryka domów?
Fabryka domów MABUDO to zakład, w którym powstają elementy konstrukcji budynku – Twojego przyszłego domu – ściany, elementy fundamentowe, słupy, belki, a w wybranych realizacjach także proste schody prefabrykowane oraz elementy dodatkowe. Powstają tu również prefabrykowane elementy drewniane, takie jak wiązary dachowe. Dom nie wyjeżdża z hali jako gotowy budynek. Wyjeżdża w częściach przygotowanych wcześniej według konkretnego projektu.
Nasza ściana zaczyna swoją drogę jeszcze zanim ktokolwiek podejdzie do stalowej formy. Jej wymiary, otwory okienne i drzwiowe, wnęki, zbrojenie oraz akcesoria potrzebne później do transportu i montażu są zapisane w projekcie warsztatowym. Powstaje dokumentacja, która dopiero po formalnym zatwierdzeniu może zostać przekazana na produkcję.
To ważna różnica względem sytuacji, w której część decyzji podejmuje się dopiero na budowie. Tutaj wykonawca na hali nie zastanawia się, gdzie powinien znaleźć się otwór albo którędy poprowadzić konkretne rozwiązanie. Ma rysunek elementu, który trzeba odtworzyć. I numer, który będzie za nim szedł dalej.
Gdzie znajduje się fabryka domów MABUDO?
Zakład produkcyjny i siedziba MABUDO znajdują się przy ul. Ceramicznej 8 w Zduńskiej Woli, w województwie łódzkim. To centralna część Polski, blisko Łodzi i głównych szlaków transportowych, co ma znaczenie później, kiedy gotowe prefabrykaty trzeba dostarczyć na budowę.
Produkcja jest podzielona na trzy główne obszary. W zbrojarni magazynuje się i przygotowuje stal, z której powstaje zbrojenie ścian, stropów, belek i słupów. Stolarnia pomocnicza przygotowuje szalunki, półki i drewniane elementy potrzebne do formowania prefabrykatów oraz wspiera produkcję więźby. Dalej jest betoniarnia i część hali ze stanowiskami formowania ścian, stropów, podwalin, schodów czy balkonów.
Produkcja ściany zaczyna się od przygotowania formy zgodnie z dokumentacją techniczną.
Od czego zaczyna się produkcja ściany?
Produkcja ściany zaczyna się od zatwierdzonego projektu warsztatowego i ustawienia formy zgodnie z wymiarami zapisanymi w dokumentacji. Równolegle przygotowywane są elementy przewidziane dla konkretnej ściany, m.in. szalunki okienne i drzwiowe, zbrojenie, izolacja termiczna, elementy kotwiące oraz akcesoria potrzebne później podczas transportu i montażu.
Powstaje dokładny obrys przyszłej ściany, razem z przewidzianymi w projekcie otworami. To tutaj rysunek zaczyna przyjmować fizyczny kształt.
W ECO® instalacje nie muszą być rozplanowane i zamknięte w prefabrykacie już na tym etapie. Od strony wnętrza ściana ma ruszt drewniany tworzący przestrzeń do ich późniejszego prowadzenia i przygotowany pod wykończenie płytami g-k. Dzięki temu instalacje mogą powstawać już po montażu konstrukcji domu.
Co dzieje się w zbrojarni?
W zbrojarni stal jest magazynowana, cięta i gięta zgodnie z dokumentacją konkretnego prefabrykatu. Z przygotowanych prętów i siatek powstaje zbrojenie ścian, stropów, belek oraz słupów, które później układane jest w formie.
Dla naszej ściany przygotowywany jest dokładnie taki układ zbrojenia, jaki został zaprojektowany w projekcie warsztatowym.
W zbrojarni maszyny pracują pomocniczo. Przygotowują część składowych potrzebnych do wykonania zbrojenia, m.in. powtarzalne elementy z ciętej siatki. Całościowe zbrojenie prefabrykatu składają następnie pracownicy, zgodnie z dokumentacją techniczną dla konkretnego elementu.
Gotowe zbrojenie trafia dalej na stanowisko formowania. Tam stal trafia do formy. Pojawiają się również akcesoria montażowe, tuleje, elementy kotwiące i wszystko to, co za kilka tygodni będzie potrzebne ekipie na budowie.
Po betonowaniu większości z tych rzeczy nie będzie już widać. Dlatego trzeba ustawić je teraz.
Dlaczego ocieplenie trafia do ściany już w hali?
W systemie ECO® ściana jest dwuwarstwowa: od strony zewnętrznej znajduje się prefabrykowana warstwa żelbetowa, a od wewnętrznej izolacja termiczna. Ocieplenie jest więc częścią prefabrykatu już na etapie produkcji w hali, zamiast powstawać później jako osobny etap prac na budowie.
Nasza ściana nadal leży poziomo na stanowisku formowania. Zgodnie z dokumentacją przygotowywany jest układ jej kolejnych warstw, w tym izolacji termicznej, która w gotowej ścianie ECO® znajduje się od strony wnętrza.
W gotowej ścianie ECO® współczynnik przenikania ciepła wynosi 0,147 W/m²K. Od strony wnętrza znajduje się przestrzeń pozwalająca prowadzić instalacje na późniejszym etapie prac. Po ich wykonaniu układ uzupełnia folia paroizolacyjna o wysokim oporze dyfuzyjnym, a następnie wykończenie płytami g-k. Nie trzeba więc przed rozpoczęciem produkcji ścian znać ostatecznego położenia każdego przewodu czy punktu instalacyjnego.
W tej samej hali mogą powstawać również ściany w innych systemach, CLASSIC i ROBUST. Ściana CLASSIC także jest rozwiązaniem dwuwarstwowym, ale izolacja znajduje się po zewnętrznej stronie konstrukcji nośnej i wymaga tynkowania na placu budowy. Ściana ROBUST® jest ścianą trójwarstwową, w której ocieplenie zostaje zamknięte pomiędzy dwiema warstwami żelbetu, a zewnętrzna warstwa może stanowić gotową elewację betonową.
W przypadku naszej ściany ECO® kolejność jest inna. Najpierw konstrukcja żelbetowa, od strony wnętrza izolacja. Po ułożeniu wszystkich elementów przewidzianych na tym etapie stanowisko jest gotowe do betonowania.
Skąd wiadomo, że beton jest taki, jak być powinien?
Beton do prefabrykatów powstaje na miejscu w zakładzie MABUDO. Dla ścian stosowana jest mieszanka C30/37 oraz C35/45 w zależności od zadeklarowanej klasy betonu w dokumentacji. Beton jest kontrolowany laboratoryjnie zgodnie z wytycznymi zawartymi w normach europejskich.
Mieszanka trafia do przygotowanej wcześniej formy, w której są już zbrojenie, izolacja, tuleje, elementy kotwiące i elementy potrzebne podczas późniejszego montażu.
Potem beton jest wibrowany. Ten etap usuwa powietrze z mieszanki i pomaga jej dokładnie wypełnić przestrzeń formy oraz miejsca wokół zbrojenia i osadzonych elementów. Dalej zaczyna się pielęgnacja w kontrolowanej temperaturze i wilgotności.
W tradycyjnym procesie budowy warunki dojrzewania betonu zmieniają się razem z pogodą, dużo trudniej jest je kontrolować i zapewnić odpowiedni sposób pielęgnacji. W hali wszystko to jest częścią procesu produkcyjnego.
Co dzieje się, zanim ściana opuści formę?
Ściana pozostaje w formie do momentu, w którym beton osiągnie parametry pozwalające na bezpieczne rozformowanie i dalszą obsługę elementu. Dokładny czas dla konkretnego prefabrykatu zależy od procesu produkcyjnego, dlatego nie jest określany jedną stałą wartością.
Kiedy element można już wyjąć, zaczyna się kontrola.
Mierzona jest długość, szerokość i grubość ściany. Sprawdzane są odchyłki, powierzchnia, krawędzie oraz położenie elementów osadzonych zgodnie z dokumentacją. To etap, na którym prefabrykat przestaje być świeżym odlewem, a staje się elementem gotowym do przypisania do transportu.
Kontrola jest dokumentowana w ramach Zakładowej Kontroli Produkcji. Produkcja prefabrykatów odnosi się między innymi do norm europejskich PN-EN 14992, PN-EN 13369, PN-EN 1992-1-1 i PN-EN 13670. Stal zbrojeniowa posiada atest hutniczy zgodny z PN-EN 10080. Beton ma normę PN-EN 206+A1.
Do tego dochodzą oznakowanie CE i certyfikacja TÜV.
Właściciel domu prawdopodobnie nigdy nie będzie wracał do większości tych oznaczeń i dokumentów. Powstają jednak po to, żeby w razie potrzeby można było wrócić do konkretnego elementu, konkretnej partii i konkretnej operacji produkcyjnej.
Po kontroli nasza ściana dostaje oznaczenie i trafia na miejsce składowania. Nie przypadkowe.
Co jeszcze powstaje w tej samej fabryce?
W tym samym zakładzie powstają również inne prefabrykaty: płyty żelbetowe i filigrany, podwaliny, schody, słupy oraz belki konstrukcyjne. Produkowane są tu także balkony. Przy wolnych mocach produkcyjnych wykonywane są również elementy małej architektury betonowej.
Osobną częścią zakładu jest stolarnia konstrukcyjna.
Tutaj powstają wiązary dachowe, ściany szczytowe szkieletowe i belki POSI. Wiązary wykonuje się z drewna świerkowego C24, suszonego komorowo i struganego czterostronnie. Suszenie komorowe może zwiększyć jego wytrzymałość nawet o 50% względem drewna wilgotnego.
Elementy łączone są płytkami kolczastymi MiTek® wciskanymi pod wysokim naciskiem. W domu jednorodzinnym ekonomiczna rozpiętość wynosi około 9 m, a w halach i budynkach wielorodzinnych możliwe są rozpiętości do 30 m bez podpór pośrednich.
Sam montaż wiązarów zajmuje 1-3 dni robocze.
Wiązary MiTek® można zamówić również do domów projektowanych przez inne pracownie. Więcej o ich produkcji i montażu opisujemy w osobnym artykule >>>
Skąd wiadomo, kto i kiedy wyprodukował konkretny element?
Każdy projekt realizowany w MABUDO ma unikalny numer przypisany do dokumentacji, partii prefabrykatów oraz harmonogramu produkcji. Dane elementu są wprowadzane do systemu RCO na etapie przygotowania produkcji. Dzięki temu system może później wyświetlać informacje o prefabrykacie, m.in. kod elementu, jego gabaryty, przypisaną brygadę, operatora oraz kolejne operacje wraz z czasem ich rozpoczęcia i zakończenia.
Numer naszej ściany nie zniknął po zatwierdzeniu dokumentacji.
Towarzyszył jej w produkcji, kontroli i magazynowaniu. Dzięki temu można ustalić, kiedy wykonywano konkretną operację i do którego projektu należy element stojący obecnie na placu składowym.
To działa również w drugą stronę.
Jeśli znamy numer projektu, możemy powiązać go z partią prefabrykatów oraz przebiegiem produkcji. Taki sposób pracy wynika z systemowej kontroli, a nie z notatki zapisanej markerem na przypadkowej kartce.
Nasza ściana jest już gotowa.
Teraz trzeba ją ustawić w takiej kolejności, żeby kilka dni później na działce nikt nie musiał przekładać połowy transportu.
Jak ściana trafia z hali na działkę?
Gotowe prefabrykaty są zabezpieczane i składowane zgodnie z kolejnością przyszłego montażu. Dla jednego domu potrzeba zwykle 2-5 transportów, a produkcja całego zestawu prefabrykatów trwa 3-6 tygodni dla budynków ECO lub do 3 miesięcy dla dużych budynków wielorodzinnych (bloków) od zatwierdzenia projektu warsztatowego w zależności od wielkości inwestycji.
Nasza ściana trafia na naczepę razem z elementami, które będą potrzebne w momencie montażu. To ma znaczenie już kilka godzin później.
Na działce samochód musi mieć możliwość dojazdu drogą utwardzoną o szerokości minimum 3 m. Potrzebny jest też plac manewrowy o minimalnych wymiarach 20 × 10 m, bo obok transportu pracuje dźwig.
Prefabrykaty nie są rozładowywane po to, żeby później układać je drugi raz.
Dźwig podnosi element bezpośrednio z naczepy.
Nasza ściana po raz pierwszy od wyprodukowania zmienia pozycję z transportowej na tę, w której zostanie już w domu. Operator dźwigu prowadzi ją nad fundament. Ekipa montażowa ustawia element we wskazanym miejscu i łączy go z kolejnymi fragmentami konstrukcji zgodnie z dokumentacją.
Jedna ściana. Potem następna.
Montaż samych ścian na działce trwa zwykle około tygodnia. Jeśli zakres obejmuje również fundamenty, prace mogą zająć do 2 tygodni. W MABUDO RAPID® część prac, które podczas budowy tradycyjnej byłyby prowadzone kolejno, została wykonana wcześniej w fabryce. Ocieplenie jest już częścią ściany, elementy potrzebne do późniejszego montażu zostały uwzględnione na etapie produkcji, a konstrukcja przyjeżdża na budowę po udokumentowanej kontroli.
System MABUDO RAPID® pozwala również zredukować ilość odpadów nawet o 80%.
Kiedy dźwig zwalnia zawiesia, ściana, którą kilka tygodni wcześniej oglądaliśmy jako model w Tekla, stoi już na fundamencie.
Tutaj kończy się jej droga przez fabrykę. I zaczyna się dom.
Fabryka domów MABUDO w liczbach
| Lokalizacja zakładu | ul. Ceramiczna 8, 98-220 Zduńska Wola |
| Klasa betonu stosowanego do ścian | C30/37 |
| Współczynnik U dla ECO® | 0,147 W/m²K |
| Produkcja prefabrykatów dla domu | 3-6 tygodni |
| Transport na jeden dom | zwykle 2-5 transportów |
| Montaż konstrukcji na działce | 5-15 dni roboczych |
| Montaż wiązarów | 1-3 dni robocze |
| Ekonomiczna rozpiętość wiązarów w domu jednorodzinnym | ok. 9 m |
| Maksymalna rozpiętość wiązarów bez podpór pośrednich w halach i budynkach wielorodzinnych | do 30 m |
| Minimalna szerokość utwardzonej drogi dojazdowej | 3 m |
| Minimalny plac manewrowy | 20 × 10 m |
| Redukcja odpadów w MABUDO RAPID® | do 80% |
| Gwarancja na konstrukcję prefabrykowaną wraz z montażem | 30 lat |
| Gwarancja na prace wykończeniowe (FINISH) | 36 miesięcy |
| Rynki | Polska, Szwecja, Niemcy |
| Realizacje również w | Holandia, Belgia |
Czy fabrykę można zobaczyć na własne oczy?
Jeśli chcesz zobaczyć miejsce, w którym powstaje taka ściana jak ta, którą śledziliśmy w tym artykule, możesz umówić się na spotkanie w siedzibie MABUDO w Zduńskiej Woli. Rozmowy odbywają się z widokiem na halę produkcyjną, więc proces, który tutaj opisaliśmy, można zobaczyć na żywo.
MABUDO organizuje również dni otwarte domu pokazowego MAB110 na terenie fabryki. To z kolei okazja, żeby zobaczyć efekt końcowy, czyli gotowy dom złożony z prefabrykatów, które wcześniej powstawały właśnie w hali.
Najpierw ściana w formie. Później ta sama technologia już w gotowym domu.
Chcesz zobaczyć fabrykę MABUDO i porozmawiać o swoim domu? Skontaktuj się z nami i sprawdź najbliższy termin dnia otwartego domu pokazowego MAB110.
FAQ – jak powstaje dom prefabrykowany z betonu w fabryce MABUDO
Czy dom prefabrykowany z betonu to to samo co wielka płyta?
Nie. To skojarzenie wynika z dawnych metod prefabrykacji i dziś jest już mitem. Współczesna prefabrykacja betonowa opiera się na indywidualnym projekcie domu, cyfrowej dokumentacji warsztatowej i produkcji konkretnych elementów w kontrolowanych warunkach. Każda ściana powstaje pod daną inwestycję i ma dokładnie określone wymiary, otwory, zbrojenie oraz elementy montażowe.
Ile trwa produkcja prefabrykatów do jednego domu?
Produkcja prefabrykatów dla jednego domu trwa 3-6 tygodni od formalnego zatwierdzenia projektu warsztatowego. W tym czasie przygotowywane są zbrojenie, formy i kolejne elementy konstrukcji. Gotowe prefabrykaty przechodzą kontrolę, są oznaczane, zabezpieczane i przygotowywane w kolejności zgodnej z późniejszym montażem na działce.
Czy każda ściana prefabrykowana jest produkowana pod konkretny projekt?
Tak. Produkcja rusza na podstawie zatwierdzonego projektu warsztatowego, w którym określone są m.in. geometria ściany, otwory, zbrojenie oraz akcesoria potrzebne podczas montażu. Każdy prefabrykat otrzymuje własne oznaczenie i jest przypisany do dokumentacji oraz harmonogramu konkretnej inwestycji.
Jak sprawdzana jest jakość prefabrykowanej ściany?
Po rozformowaniu sprawdzane są m.in. długość, szerokość i grubość elementu, odchyłki wymiarowe, powierzchnia, krawędzie oraz położenie elementów osadzonych zgodnie z dokumentacją. Proces jest dokumentowany, a system RCO zapisuje informacje dotyczące konkretnego prefabrykatu, w tym jego kod, gabaryty, czas wykonania oraz brygadę i operatora.
Jak gotowe ściany trafiają z fabryki na działkę?
Prefabrykaty są zabezpieczane i ładowane zgodnie z kolejnością późniejszego montażu. Na jeden dom potrzeba zwykle 2-5 transportów. Na budowie elementy są podnoszone dźwigiem bezpośrednio z naczepy i ustawiane na przygotowanym fundamencie, dzięki czemu nie trzeba wcześniej składować całego zestawu prefabrykatów na działce.
Czy można zobaczyć fabrykę MABUDO przed podjęciem decyzji o budowie?
Tak. Podczas spotkania w siedzibie MABUDO w Zduńskiej Woli można zobaczyć halę produkcyjną, czyli miejsce, w którym powstają takie ściany jak ta opisana w artykule. MABUDO organizuje też dni otwarte domu pokazowego, gdzie można zobaczyć tę samą technologię już po montażu, w gotowym budynku.